Mobilna stacja robocza
Mobilne stacje robocze to najbardziej zaawansowana kategoria komputerów przenośnych, zaprojektowana z myślą o profesjonalistach, których praca wymaga ogromnej mocy obliczeniowej, bezwzględnej stabilności oraz certyfikowanej zgodności z oprogramowaniem specjalistycznym. W przeciwieństwie do standardowych laptopów biznesowych czy gamingowych, urządzenia te są budowane jako bezpośrednie zamienniki potężnych komputerów stacjonarnych, umożliwiając pracę nad najbardziej złożonymi projektami w dowolnym miejscu na świecie.
Sercem mobilnych stacji roboczych są najpotężniejsze dostępne procesory, które oferują dużą liczbę rdzeni i wysokie limity mocy. Kluczowym wyróżnikiem jest jednak zastosowanie profesjonalnych układów graficznych, często wyposażonych w dedykowaną pamięć VRAM z obsługą kodu korekcji błędów (ECC), co eliminuje ryzyko awarii systemu podczas wielodniowych obliczeń lub renderowania skomplikowanych animacji 3D.
Jedną z najważniejszych cech stacji roboczych jest certyfikacja ISV (Independent Software Vendor). Oznacza ona, że producenci sprzętu ściśle współpracują z twórcami oprogramowania takiego jak Autodesk (AutoCAD, Revit), Dassault Systèmes (SolidWorks) czy Adobe, aby zoptymalizować sterowniki i podzespoły pod kątem konkretnych aplikacji. Dzięki temu profesjonalista ma pewność, że system nie zawiesi się w kluczowym momencie pracy, a wydajność w profesjonalnych narzędziach będzie znacznie wyższa niż na sprzęcie konsumenckim o teoretycznie podobnych parametrach.
Mobilne stacje robocze oferują unikatowe w skali laptopów opcje konfiguracji. Często wyposażone możliwość rozszerzenia ilości pamięci RAM, która pozwala na zwiększenie wielozadaniowości komputera. Podobnie wygląda kwestia składowania danych – urządzenia te posiadają zazwyczaj kilka gniazd na dyski SSD NVMe, umożliwiając tworzenie bezpiecznych macierzy RAID, które chronią dane przed utratą w przypadku awarii jednego z nośników.
Ekrany stosowane w tych urządzeniach to panele najwyższej klasy, które muszą sprostać wymaganiom grafików i montażystów wideo. Często spotykane są matryce o wysokiej rozdzielczości z pełnym pokryciem palety barw DCI-P3 lub Adobe RGB oraz certyfikacją HDR. Fabryczna kalibracja kolorów (np. X-Rite Pantone) gwarantuje, że barwy wyświetlane na ekranie będą identyczne z tymi, które pojawią się w druku lub finalnym produkcie filmowym.
Z racji tego, że mobilne stacje robocze są projektowane do pracy pod pełnym obciążeniem przez wiele godzin, posiadają one rozbudowane systemy chłodzenia, wykorzystujące komory parowe i zaawansowane stopy metali. Ich obudowy muszą spełniać surowe normy wytrzymałości (często certyfikat MIL-STD 810), co zapewnia odporność na wibracje, upadki oraz ekstremalne temperatury, czyniąc z nich niezawodne narzędzia pracy w biurach projektowych, studiach filmowych czy na placach budowy.
Mobilne stacje robocze to komputery przenośne do najtrudniejszych i najbardziej wymagających zadań dla profesjonalistów, którzy wymagają komfortu pracy, niezawodności i wysokiej wydajności.
Szczegółowy opis notebooka HP ZBook Studio G11 98K93ET
Stacja robocza HP ZBook Studio G11 98K93ET jest typowym przedstawicielem serii laptopów HP ZBook Studio G11. Z myślą o profesjonalnych użytkownikach w komputerze zainstalowano dedykowany układ graficzny NVIDIA RTX 2000 Ada. Wynik dedykowanej karty graficznej w aplikacji PassMark to 17210 punktów. Dedykowany układ GPU ma do dyspozycji 8 GB GDDR6 pamięci. Obraz jest wyświetlany na 16-calowym ekranie stacji roboczej w rozdzielczości natywnej 3840x2400 punktów (WQUXGA). Producent notebooka HP ZBook Studio G11 98K93ET deklaruje jasność matrycy na poziomie 500 nitów. Do wyświetlania obrazu służy matryca IPS. Laptopa wyposażono w układ CPU Core Ultra 7 155H z popularnej rodziny procesorów Intel Core Ultra 7. CPU uzyskał 24686 punktów w aplikacji PassMark. Pamięć podręczna ma pojemność 24 MB. Częstotliwość taktowania procesora to 4,8 GHz. W laptopie zainstalowano zintegrowany układ graficzny Intel Arc Graphics. Karta osiągnęła 5491 punktów w aplikacji PassMark. W modelu 98K93ET zainstalowano dysk SSD (M.2 2280, NVMe, PCIe 4.0) o pojemności 1 TB.
Komputer wyposażono w 32 GB pamięci operacyjnej (2 x 16 GB). W laptopie zainstalowano pamięć typu DDR5.
Laptop ma preinstalowany system operacyjny Windows 11 Pro. Stację roboczą umieszczono w obudowie koloru srebrnego. Mobilna stacja robocza waży zaledwie 1,7 kilograma.
Urządzenie jest zgodne z certyfikatami ENERGY STAR, Low halogen, TCO Certified oraz EPEAT Gold.
Użytkownik notebooka ma do dyspozycji moduły Bluetooth i Wi-Fi. Niewątpliwą zaletą laptopa jest wbudowana kamera internetowa. Laptop oferuje gniazdo USB-C 3.2 Gen 1 (Power Delivery, DisplayPort 1.4), dwa porty Thunderbolt 4 (USB 4, Power Delivery, DisplayPort 1.4), gniazdo Audio (Combo), gniazdo zasilania oraz gniazdo USB-A 3.2 Gen 1. Producent udziela na laptopa HP ZBook Studio G11 98K93ET 3-letniej gwarancji On-Site.
Procesor Intel Core Ultra 7 155H
Intel Core Ultra 7 155H to zaawansowana jednostka mobilna zadebiutowała w grudniu 2023 roku, stanowiąc istotny element prestiżowej linii Ultra 7. Procesor ten został zbudowany w oparciu o innowacyjną architekturę Meteor Lake i wykorzystuje gniazdo BGA 2049, oferując użytkownikom aż 16 fizycznych rdzeni do realizacji skomplikowanych zadań. Dzięki zastosowaniu technologii Intel Hyper-Threading liczba wątków obsługiwanych przez rdzenie typu Performance zostaje podwojona, co przy uwzględnieniu pozostałych jednostek daje łącznie potężny zasób 22 wątków gotowych do pracy równoległej.
W dziedzinie parametrów technicznych procesor dysponuje 24 MB pamięci podręcznej trzeciego poziomu i pracuje ze standardowym taktowaniem bazowym wynoszącym 3,8 GHz, które w razie potrzeby może zostać podbite do poziomu 4,8 GHz w trybie boost. Jednostka jest wytwarzana w nowoczesnym procesie technologicznym 7 nm, a jej mnożnik pozostaje zablokowany, co jest standardowym rozwiązaniem w tej klasie układów mobilnych ograniczającym overclocking. Mimo ogromnej mocy obliczeniowej Core Ultra 7 155H charakteryzuje się relatywnie niskim zapotrzebowaniem na energię dzięki współczynnikowi TDP ustalonemu na poziomie 28 W, co sprzyja dłuższemu czasowi pracy laptopa na baterii.
Kontroler pamięci zintegrowany w procesorze obsługuje nowoczesne moduły DDR5 w konfiguracji dwukanałowej z maksymalną oficjalną szybkością transferu danych dochodzącą do 5600 MT/s. Komunikacja z najszybszymi podzespołami zewnętrznymi odbywa się za pośrednictwem nowoczesnego interfejsu PCI-Express piątej generacji, co gwarantuje brak wąskich gardeł w przesyłaniu danych. Jednym z najmocniejszych punktów specyfikacji jest wbudowany układ graficzny Arc Xe-LPG wyposażony w 128 jednostek wykonawczych, który oferuje wydajność znacznie przewyższającą standardowe zintegrowane rozwiązania.
Procesor wspiera zaawansowaną wirtualizację sprzętową oraz funkcję IOMMU, co jest kluczowe dla profesjonalistów korzystających z maszyn wirtualnych wymagających bezpośredniego dostępu do sprzętu hosta. W obszarze obliczeń wektorowych użytkownicy mogą liczyć na pełne wsparcie dla instrukcji AVX oraz AVX2, co wydatnie przyspiesza pracę aplikacji inżynieryjnych, choć producent nie zdecydował się na implementację standardu AVX-512. Nowoczesność tej jednostki podkreśla obecność dedykowanego procesora neuronowego (NPU) o wydajności do 11 TOPS, który został zoptymalizowany pod kątem akceleracji zadań związanych ze sztuczną inteligencją wykonywanych bezpośrednio na urządzeniu.
Karta graficzna NVIDIA RTX 2000 Ada
Profesjonalny mobilny układ graficzny NVIDIA RTX 2000 Mobile Ada Generation zadebiutował na rynku 21 marca 2023 roku, stanowiąc istotne rozwiązanie dla inżynierów i projektantów korzystających z urządzeń przenośnych. Konstrukcja ta została oparta na architekturze Ada Lovelace i procesorze graficznym AD107, który wytwarzany jest w zaawansowanym procesie technologicznym 5 nm. Dzięki pełnej obsłudze bibliotek DirectX 12 Ultimate układ zapewnia najwyższą kompatybilność z nowoczesnym oprogramowaniem oraz wsparcie dla zaawansowanych funkcji graficznych. Sam procesor AD107 jest jednostką o średniej wielkości, charakteryzującą się powierzchnią rdzenia wynoszącą 159 mm2 oraz obecnością aż 18 900 milionów tranzystorów.
Pod względem specyfikacji technicznej układ ten dysponuje 3072 jednostkami cieniującymi, 96 jednostkami mapowania tekstur oraz 48 potokami renderującymi. Architektura ta obejmuje również 96 rdzeni Tensor, które wydatnie przyspieszają operacje wykorzystujące uczenie maszynowe, a także 24 rdzenie RT dedykowane sprzętowej akceleracji śledzenia promieni w czasie rzeczywistym. Producent wyposażył ten model w 8 GB pamięci GDDR6, która komunikuje się z procesorem graficznym za pośrednictwem 128-bitowego interfejsu. Procesor pracuje z częstotliwością bazową 1635 MHz, która w trybie Boost może wzrosnąć do 2115 MHz, podczas gdy pamięć operuje przy częstotliwości 2000 MHz, co zapewnia efektywną szybkość przesyłu danych na poziomie 16 Gbps.
Maksymalny pobór mocy układu został określony na poziomie 50 W, co pozwala na zachowanie optymalnej równowagi między wydajnością a emisją ciepła w mobilnych stacjach roboczych. Z uwagi na swoje specyficzne przeznaczenie urządzenie nie posiada własnych, bezpośrednich wyjść wideo, gdyż jest zaprojektowane do współpracy z systemem wyświetlania obrazu i ekranem laptopa gospodarza. RTX 2000 Mobile Ada Generation łączy się z resztą podzespołów za pomocą pełnego interfejsu PCI-Express 4.0 x16, co gwarantuje wysoką przepustowość niezbędną w profesjonalnych zastosowaniach graficznych.
Układ Neural Processing Unit
98K93ET wyposażono w procesor z układem NPU. NPU, czyli Neural Processing Unit, to wyspecjalizowany akcelerator sprzętowy zaprojektowany od podstaw w celu efektywnego wykonywania obliczeń związanych z sieciami neuronowymi oraz algorytmami sztucznej inteligencji. W przeciwieństwie do tradycyjnych procesorów centralnych, które są zoptymalizowane pod kątem zadań ogólnych, NPU koncentruje się na masowo równoległym przetwarzaniu operacji matematycznych na macierzach i wektorach.
Architektura ta pozwala na znaczne odciążenie jednostek CPU i GPU, przejmując od nich zadania takie jak rozpoznawanie obrazów, przetwarzanie języka naturalnego czy zaawansowana edycja wideo w czasie rzeczywistym. Dzięki wysokiej specjalizacji układy te charakteryzują się wyjątkową efektywnością energetyczną, co jest kluczowe w urządzeniach mobilnych i laptopach, gdzie liczy się każdy wat zużytej energii przy zachowaniu płynności działania funkcji AI.
Współczesne jednostki NPU są integrowane bezpośrednio w strukturę procesorów wielordzeniowych, tworząc z nimi spójny ekosystem zdolny do błyskawicznej analizy danych bez konieczności przesyłania ich do chmury obliczeniowej. Rozwiązanie to nie tylko zwiększa szybkość reakcji aplikacji, ale również podnosi poziom prywatności użytkownika, ponieważ większość operacji związanych z uczeniem maszynowym odbywa się lokalnie na danym urządzeniu.
Wykorzystanie NPU przekłada się na realne korzyści w codziennym użytkowaniu, takie jak inteligentne zarządzanie energią, poprawa jakości rozmów wideo poprzez automatyczne usuwanie szumów czy przyspieszenie pracy w profesjonalnych programach graficznych. Technologia ta staje się obecnie standardem w nowoczesnych komputerach osobistych, definiując nową kategorię sprzętu zdolnego do natywnej obsługi zaawansowanych modeli językowych i asystentów cyfrowych bezpośrednio z poziomu systemu operacyjnego.
Wi-Fi 7
Wi-Fi 7, znane oficjalnie jako standard IEEE 802.11be, stanowi najbardziej zaawansowany etap ewolucji łączności bezprzewodowej i promowany jest jako fundament dla przyszłości cyfrowej rozrywki i pracy profesjonalnej. Technologia ta wprowadza drastyczne zmiany w sposobie przesyłania danych, oferując prędkości, które w praktycznych zastosowaniach laptopowych mogą osiągać nawet 5,8 Gb/s, co czyni ją niemal dwuipółkrotnie szybszą od standardu Wi-Fi 6/6E.
Kluczem do tak imponujących osiągów jest przede wszystkim radykalne rozszerzenie szerokości kanału do 320 MHz, co stanowi dwukrotny wzrost w porównaniu do poprzedniej generacji. Dzięki tak szerokim autostradom informacyjnym urządzenia mogą przesyłać znacznie większe pakiety danych w tym samym czasie, co eliminuje wąskie gardła nawet w bardzo zatłoczonych sieciach. Dodatkowo Intel implementuje technologię 4096-QAM, która pozwala na gęstsze upakowanie bitów w sygnale radiowym, co przekłada się na około dwudziestoprocentowy wzrost wydajności w porównaniu do modulacji stosowanej w Wi-Fi 6.
Istotnym elementem nowej architektury jest funkcja Multi-Link Operation, w skrócie MLO, która pozwala urządzeniom na jednoczesne nawiązywanie połączeń w wielu pasmach częstotliwości, takich jak 5 GHz oraz 6 GHz. Zamiast przełączać się między nimi, sprzęt wykorzystuje oba pasma naraz, co nie tylko drastycznie obniża opóźnienia, ale także drastycznie zwiększa niezawodność połączenia w trudnych warunkach radiowych.
Kolejną nowością jest funkcja zwana "Puncturing", która rozwiązuje odwieczny problem marnowania pasma przez lokalne zakłócenia. W starszych standardach pojawienie się interferencji na fragmencie kanału wymuszało porzucenie całej jego szerokości, natomiast Wi-Fi 7 potrafi precyzyjnie wyciąć tylko zakłóconą część, pozwalając na dalsze przesyłanie danych na pozostałej, wolnej przestrzeni. Dzięki temu rozwiązaniu sieć staje się znacznie bardziej odporna na działanie innych urządzeń elektronicznych w domu czy biurze.
Standard ten został zaprojektowany z myślą o najbardziej wymagających scenariuszach, takich jak strumieniowanie wideo w rozdzielczości 8K, profesjonalne granie w chmurze bez zauważalnych opóźnień oraz zaawansowane systemy rozszerzonej i wirtualnej rzeczywistości. Poprzez zminimalizowanie drgań sygnału, czyli tak zwanego jittera, oraz radykalną redukcję opóźnień, Wi-Fi 7 zaciera granicę między stabilnością tradycyjnego kabla Ethernet a swobodą komunikacji bezprzewodowej.
Warto zauważyć, że Wi-Fi 7 jest w pełni kompatybilne wstecz, co oznacza, że nowe karty sieciowe Intela będą bez problemu współpracować ze starszymi routerami, choć pełnię swoich możliwości pokażą dopiero w ekosystemie nowoczesnych punktów dostępowych. Dla użytkownika końcowego technologia ta zawarta w urządzeniach serii HP ZBook Studio G11 oznacza przede wszystkim koniec kompromisów w kwestii stabilności łącza podczas jednoczesnej pracy wielu domowników na pasmach wymagających ogromnej przepustowości.
Certyfikat TCO
TCO Certified to najbardziej wszechstronny na świecie certyfikat zrównoważonego rozwoju dla produktów IT, który wykracza daleko poza samą oszczędność energii czy niską emisję szkodliwych substancji. Aby urządzenie mogło otrzymać to prestiżowe oznaczenie, musi przejść rygorystyczną weryfikację niezależnych audytorów, która obejmuje odpowiedzialność społeczną w łańcuchu dostaw, etykę produkcji oraz pełną transparentność procesów fabrycznych. Standard ten kładzie szczególny nacisk na wydłużenie cyklu życia sprzętu poprzez wymóg wysokiej ergonomii użytkowania, trwałości konstrukcji oraz łatwości naprawy i późniejszego recyklingu. Wybierając urządzenie serii HP ZBook Studio G11 z aktualnym certyfikatem TCO, użytkownik zyskuje pewność, że jego zakup wspiera gospodarkę o obiegu zamkniętym i został wyprodukowany z poszanowaniem praw pracowniczych oraz najwyższych norm ekologicznych.
Złącze Thunderbolt 4
Laptopy serii HP ZBook Studio G11 zostały wyposażone w jeden z najbardziej uniwersalnych portów jakim jest Thunderbolt 4. Port ten używa popularnego gniazda USB-C, a potrafi przesyłać dane z prędkością do 40Gbps, przesyłać dźwięk i obraz w wysokiej rozdzielczości dzięki standardowi DisplayPort oraz ładować z dużą mocą dzięki standardowi Power Delivery. Thunderbolt 4 może posłużyć również do podłączenia stacji dokującej, dzięki której jednym przewodem laptop będzie ładowany i będzie mógł korzystać z dodatkowych monitorów, myszy, klawiatury czy innych peryferiów i akcesoriów.
TPM
Laptopy serii HP ZBook Studio G11 wykorzystują układ TPM jako dedykowany układ bezpieczeństwa, który jest fizycznie odizolowany od reszty podzespołów na płycie głównej. Takie rozwiązanie gwarantuje, że klucze kryptograficzne są generowane i przechowywane w środowisku odpornym na ataki hakerskie skierowane bezpośrednio w system operacyjny. Moduł ten staje się kluczowym elementem podczas współpracy z funkcją BitLocker, ponieważ odpowiada za automatyczne zarządzanie dostępem do zaszyfrowanych partycji dysku przy każdym uruchomieniu komputera. Dodatkowo układ monitoruje integralność oprogramowania układowego, blokując dostęp do danych w sytuacji, gdy wykryje nieautoryzowaną ingerencję w pliki startowe systemu Windows.
Matryca IPS
Notebook HP ZBook Studio G11 98K93ET z matrycą IPS (In-Plane Switching) to gwarancja najwyższej ergonomii i precyzji obrazu. Technologia ta została zaprojektowana, aby wyeliminować ograniczenia starszych paneli, oferując szerokie kąty widzenia sięgające 178 stopni zarówno w pionie, jak i w poziomie. Oznacza to, że obraz zachowuje spójność kolorów i kontrastu nawet wtedy, gdy patrzysz na ekran z boku – co jest nieocenione podczas prezentowania wyników pracy zespołowi lub klientowi.
Wysoki kontrast i doskonała ostrość czcionek sprawiają, że wielogodzinna praca z tekstem, arkuszami kalkulacyjnymi czy kodem staje się znacznie mniej męcząca dla oczu. Dodatkowo, urządzenia z matrycami IPS słyną z równomiernego podświetlenia, co eliminuje irytujące plamy światła na krawędziach ekranu. Dla twórców oznacza to stabilne środowisko do edycji zdjęć i wideo, gdzie każdy kolor jest wyświetlany zgodnie z zamierzeniami, bez przekłamań wynikających z kąta nachylenia klapy laptopa.
Windows 11 Pro
Notebook HP ZBook Studio G11 98K93ET to fundament bezpiecznej infrastruktury IT w Twojej firmie. System Windows 11 Pro wykracza poza standardowe funkcje domowe, oferując wielowarstwową ochronę danych. Dzięki technologii BitLocker, nawet w przypadku fizycznej utraty laptopa, Twoje poufne pliki pozostają zaszyfrowane i niedostępne dla osób niepowołanych.
Dodatkowo, funkcja Windows Information Protection (WIP) pozwala na skuteczne oddzielenie danych służbowych od prywatnych, zapobiegając przypadkowym wyciekom informacji przez aplikacje i pocztę elektroniczną. W połączeniu z biometrycznymi zabezpieczeniami urządzenia takimi jak czytnik linii papilarnych czy kamera IR, Windows 11 Pro tworzy środowisko klasy korporacyjnej, w którym logowanie jest błyskawiczne, a ochrona – bezkompromisowa.
Gwarancja On-Site Travel (International Warranty Service)
Jesteś w ciągłym ruchu? Gwarancja On-Site Travel (często powiązana z International Warranty Service) sprawia, że ochrona Twojego sprzętu podróżuje razem z Tobą. Niezależnie od tego, czy jesteś w biurze w Polsce, czy na delegacji zagranicznej, przysługuje Ci ten sam wysoki standard naprawy w miejscu pobytu (w krajach objętych wsparciem producenta).
To kluczowa opcja dla pracowników mobilnych i korporacji międzynarodowych. Awaria laptopa podczas ważnej podróży służbowej nie musi oznaczać katastrofy – lokalny serwis w danym kraju przyjedzie do Ciebie, by przywrócić sprzęt do pracy.
Klawiatura podświetlana
Podświetlenie klawiatury to nie tylko kwestia użyteczności, ale również element, który nadaje laptopowi nowoczesny, prestiżowy charakter. Subtelna łuna światła wokół krawędzi klawiszy podkreśla smukłą sylwetkę urządzenia i sprawia, że wygląda ono profesjonalnie na każdym biurku. W laptopach biznesowych wysokiej klasy podświetlenie jest idealnie równomierne, co świadczy o wysokiej jakości montażu i dbałości o detale.
Funkcja ta idealnie współgra z minimalistycznym designem serii. Możliwość szybkiego włączenia lub wyłączenia iluminacji daje użytkownikowi pełną kontrolę nad estetyką swojego stanowiska pracy, pozwalając na przejście z trybu skupienia w tryb relaksu w ułamku sekundy.
Kensington Lock
Gniazdo linki zabezpieczającej stanowi pierwszą linię obrony fizycznej w serii HP ZBook Studio G11, szczególnie w środowiskach o dużym natężeniu ruchu. Standard Kensington Lock pozwala na szybkie i pewne przypięcie komputera do biurka, lady lub innego nieruchomego elementu wyposażenia wnętrza za pomocą stalowej linki. Rozwiązanie to jest niezwykle skuteczne w otwartych przestrzeniach biurowych typu open space oraz w punktach obsługi klienta, gdzie laptop często pozostaje bez bezpośredniego nadzoru. Zastosowanie tego mechanizmu pozwala użytkownikowi na swobodne oddalenie się od stanowiska pracy bez ryzyka, że urządzenie zostanie skradzione w wyniku chwilowej nieuwagi.
Certyfikat EPEAT Gold
EPEAT Gold to najwyższy i najbardziej prestiżowy poziom certyfikacji w globalnym systemie oceny ekologicznej elektroniki, który potwierdza, że laptopy serii HP ZBook Studio G11 spełniają najbardziej rygorystyczne kryteria zrównoważonego rozwoju. Aby urządzenie mogło poszczycić się tym oznaczeniem, musi nie tylko zaliczyć wszystkie wymagania podstawowe, ale także co najmniej 75% opcjonalnych kryteriów dotyczących mniejszego wpływu na środowisko naturalne. Standard ten bierze pod uwagę cały cykl życia sprzętu, wymuszając na producentach stosowanie tworzyw pochodzących z recyklingu, eliminację toksycznych substancji oraz projektowanie konstrukcji łatwych w naprawie i późniejszym demontażu. Posiadanie złotego certyfikatu EPEAT jest dla świadomego konsumenta oraz dużych organizacji jasnym sygnałem, że wybierają sprzęt o najwyższej efektywności energetycznej, który minimalizuje ślad węglowy i wspiera gospodarkę o obiegu zamkniętym.